Planowane zmiany w opodatkowaniu skalą podatkową od 2027 r. – trzeci próg podatkowy, wyższy próg drugi i podwyżka daniny solidarnościowej (cz. 1/3)

16 września, 2026

19 sierpnia 2026 r. Premier Donald Tusk i Minister Finansów i Gospodarki Andrzej Domański zapowiedzieli najbardziej znaczący pakiet zmian w polskim systemie podatków dochodowych od czasów Polskiego Ładu. Projekt ustawy trafił do Rządowego Centrum Legislacji 21 sierpnia 2026 r. Nowe przepisy maja planowo wejść w życie 1 stycznia 2027 r.

Stan obecny – dlaczego skala PIT wymaga reformy?

Obowiązująca od 2022 r. skala podatkowa PIT składa się z dwóch przedziałów: 12% dla dochodów do 120 000 PLN rocznie oraz 32% od nadwyżki ponad te kwotę. Jak wskazuje uzasadnienie do projektu ustawy, tak duża rozpiętość miedzy stawkami powoduje skokowy wzrost obciążenia podatkowego w momencie przekroczenia pierwszego progu – aż o 20 punktów procentowych. W praktyce podatnik, który ze swoimi dochodami przekracza 120 000 PLN rocznie, od każdej kolejnej zarobionej złotówki płaci od razu 32%, co drastycznie obniża jego dochód rozporządzalny. To zjawisko określane jest niekiedy jako efekt klifu podatkowego.

Kwota wolna od podatku pozostaje na poziomie 30 000 PLN i nie jest objęta zmianami. Reforma nie dotyczy zatem podatników o dochodach poniżej 120 000 PLN rocznie – dla tej grupy, stanowiącej ponad 86% wszystkich podatników na skali, nic się nie zmieni.

Projektowane zmiany – trzy progi zamiast dwóch

Zgodnie z projektem ustawy, od 1 stycznia 2027 r. skala podatkowa PIT będzie miała trzy przedziały:

• dochody do 130 000 PLN rocznie: stawka 12% (bez zmian, ale próg podniesiony ze 120 000 PLN do 130 000 PLN);
• dochody w przedziale powyżej 130 000 PLN do 150 000 PLN: nowa stawka 24%;
• dochody powyżej 150 000 PLN rocznie: stawka 32% (bez zmian, ale próg podniesiony ze 120 000 PLN do 150 000 PLN).

Wprowadzenie nowej stawki 24% dla dochodów w przedziale 130 000–150 000 PLN ma na celu lekkie obniżenie efektu klifu. Podatnik, który przekracza 130 000 PLN, nie jest od razu opodatkowany stawka 32%, ale płacony przez niego podatek rośnie stopniowo. Dopiero po przekroczeniu 150 000 PLN stawka wzrasta do 32%.

Kto zyska i ile?

Korzyści z reformy odczują podatnicy na skali podatkowej z dochodami powyżej 120 000 PLN, czyli ci, którzy dotychczas płacili 32% od każdej złotówki powyżej 120 000 PLN. Ministerstwo Finansów szacuje, ze na zmianach skorzysta ok. 3,5 mln podatników. Maksymalna roczna oszczędność podatku dla jednego podatnika może wynieść do 3 600 PLN.

Reforma nie przyniesie żadnej korzyści osobom rozliczającym się według przepisów o podatku liniowym (19%), ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych ani prowadzącym działy specjalne produkcji rolnej. Skala podatkowa dotyczy wyłącznie tych, którzy wybrali opodatkowanie według progresywnej skali – w tym obowiązkowo pracowników na umowach o prace, członków zarządów wynagradzanych na podstawie powołania oraz części przedsiębiorców.

Warto zaznaczyć, ze Ministerstwo Finansów wskazuje, iż w jego symulacjach odsetek osób płacących stawkę 32% powinien spaść po reformie prawie o polowe – z ok. 14% do ok. 7,2% podatników rozliczających się według skali podatkowej.

Danina solidarnościowa wzrośnie z 4% do 5%

Równolegle z przebudową zasad skali podatkowej projekt przewiduje podwyżkę daniny solidarnościowej – Datkowego podatku płaconego przez osoby o dochodach przekraczających 1 mln PLN rocznie. Zgodnie z art. 30h ustawy o PIT, danina jest obliczana od nadwyżki dochodu ponad 1 000 000 PLN. Na podstawie planowanych zmian, stawka tej daniny wzrośnie z 4% do 5% z zastosowaniem do dochodu wykazywanego w zeznaniach PIT składanych od 1 maja 2027 r.

Zmiana dotyczy stosunkowo wąskiej grupy podatników – Ministerstwo Finansów szacuje, ze daniną solidarnościowa objętych jest obecnie ok. 39 000 osób. Danina rozliczana jest odrębna deklaracja DSF-1, składaną do 30 kwietnia następnego roku.

Status projektu i co dalej?

Projekt ustawy opublikowany 21 sierpnia 2026 r. na stronach Rządowego Centrum Legislacji jest na etapie konsultacji publicznych i opiniowania. Zgodnie z harmonogramem, Rada Ministrowa powinna przyjąć projekt w trzecim kwartale 2026 r. i skierować go do Sejmu. Przepisy maja wejść w życie 1 stycznia 2027 r., co oznacza, że tempo prac będzie bardzo szybkie.

Warto śledzić postęp prac legislacyjnych. Projekt może naturalnie zostać zmodyfikowany na etapie parlamentarnym – zwłaszcza biorąc pod uwagę, ze w Sejmie równocześnie procedowany jest konkurencyjny projekt, przewidujący prostsze rozwiązanie: podniesienie drugiego progu ze 120 000 PLN do 180 000 PLN bez wprowadzania dodatkowej stawki.

Pierwsze zaliczki na podatek wg nowej skali podatnicy będą płacić już od stycznia 2027 r. Pracodawcy będą zobowiązani dostosować systemy plac do nowych progów i stawek. Dla pracowników, których roczne wynagrodzenie brutto przekracza ok. 145 000–170 000 PLN (w zależności od składek i innych odliczeń), zmiana może przełożyć się na realne zwiększenie wynagrodzenia netto już od pierwszej wypłaty w 2027 r.

Etykiety PIT, podatek dochodowy, skala podatkowa