CIT 22% od 2027 r. – kto zapłaci wyższy podatek i co to oznacza dla podatkowych grup kapitałowych? (cz. 2/3)

18 września, 2026

Sfinansowanie reformy skali PIT wymaga określenia źródeł finansowania. Głównym instrumentem po stronie fiskalnej jest podwyżka stawki CIT z 19% do 22% dla podmiotów osiągających roczne przychody powyżej 50 mln euro oraz dla podatkowych grup kapitałowych. Projekt ustawy został opublikowany 21 sierpnia 2026 r. i ma wejść w życie równolegle ze zmianami w PIT tj. od 1 stycznia 2027 r.

Dla kogo nowa stawka 22%?

Zgodnie z projektem ustawy, nowa stawka CIT w wysokości 22% obejmie dwie kategorie podmiotów:

• Podatników CIT, których przychody w poprzednim roku podatkowym przekroczyły równowartość 50 mln euro (ok. 215 mln PLN). Kryterium jest oparte na przychodach z poprzedniego roku – nie na bieżącej podstawie opodatkowania.
• Podatkowe grupy kapitałowe (PGK) – niezależnie od poziomu przychodów poszczególnych spółek.

Zmiana nie obejmie małych podatników CIT (przychody do 2 mln euro), którzy mogą korzystać z preferencyjnej stawki 9%. Nie dotyczy również podmiotów z sektora finansowego objętych odrębnym opodatkowaniem (np. banki, które płacą już dodatkowy podatek od instytucji finansowych). Projekt przewiduje także odrębne zasady dla dużych grup międzynarodowych – w ich przypadku kryterium ma być próg 750 mln euro skonsolidowanych przychodów grupy.

Minister Finansów Andrzej Domański wskazał, ze proponowana stawka 22% odpowiada w przybliżeniu średniej dla krajów Unii Europejskiej i jest niższa niż stawki obowiązujące w wielu państwach regionu (np. Francja – 25%, Niemcy – efektywnie ok. 30%, Słowacja – 24% po niedawnej podwyżce).

Kluczowy aspekt projektowanych przepisów, który często umyka w medialnym przekazie, dotyczy sposobu stosowania nowej stawki. Wyższa stawka 22% ma obejmować cały dochód podatkowy – nie tylko tą część, która wynika z nadwyżki przychodów ponad 50 mln euro. To zasadnicza różnica w porównaniu z mechanizmem progresywnym stosowanym w PIT.

Oznacza to, ze firma, która w 2026 r. osiągnie przychody wynoszące np. 220 mln PLN, od 2027 r. zapłaci 22% CIT od całej swojej podstawy opodatkowania – nie tylko od zysku powyżej progu. Firma o identycznej rentowności, ale przychodach 200 mln PLN, nadal będzie płacić 19%. Ten mechanizm stwarza silny bodziec do planowania podatkowego w okolicach progu przychodowego, a eksperci już teraz wskazują na ryzyko sztucznego dzielenia działalności lub optymalizacji struktury grupy kapitałowej w celu utrzymania się poniżej progu.

Skutki dla podatkowych grup kapitałowych

Podatkowe grupy kapitałowe (PGK) – których od 2027 r. ma dotyczyć stawka 22% niezależnie od poziomu przychodów – będą musiały dokonać szczegółowej analizy opłacalności tej formy rozliczeń. PGK są obecnie tworzone przede wszystkim dlatego, by moc kompensować zyski i straty spółki dominującej i spółek zależnych. Jeśli jednak „cena” tej konsolidacji to wyższa stawka CIT na całość dochodu grupy, wiele podmiotów może uznać, że rezygnacja z PGK i odrębne rozliczenie poszczególnych spółek będzie finansowo korzystniejsze.

Należy liczyć się z tym, że – po przyjęciu planowanych zmian – wzrośnie liczba wniosków o rozwiązanie podatkowych grup kapitałowych lub o ich restrukturyzacje.

CIT minimalny – równoległa zmiana zasad

Projekt ustawy modyfikuje również zasady funkcjonowania podatku minimalnego CIT, który obowiązuje od 2024 r. i dotyczy podmiotów wykazujących stratę lub rentowność poniżej 2%. Najistotniejsze zmiany:

• Skrócenie okresu oceny rentowności z 3 lat do 2 lat – jeśli podatnik wykazywał stratę lub niska rentowność przez 2 (nie jak dotąd 3) kolejne lata, może zostać objęty podatkiem minimalnym.
• Nowe zasady obliczania podstawy: różnicowanie miedzy dużymi a pozostałymi podatnikami (kryterium: przychody powyżej 50 mln euro). Dla dużych podmiotów podstawa minimalnego CIT będzie odpowiadała 5% przychodów operacyjnych, dla pozostałych – 3%.
• Nowe zwolnienie podmiotowe dla sektora energetycznego i ciepłowniczego – przedsiębiorstwa z przeważającymi przychodami ze sprzedaży energii elektrycznej, ciepła lub gazu przewodowego będą zwolnione z minimalnego CIT.

Ile wyniesie dodatkowe obciążenie i kto zapłaci?

Rząd liczy, ze podwyżka CIT dla dużych firm przyniesie budżetowi państwa ok. 2,6 mld PLN dodatkowych wpływów w 2027 r. oraz 5–6 mld PLN rocznie w kolejnych latach. Zmiana obejmie szacunkowo ok. 4 000 podmiotów – duże korporacje krajowe i oddziały międzynarodowych grup kapitałowych.

Dla inwestorów giełdowych kluczowe znaczenie ma to, ze próg 50 mln euro przychodów jest na tyle niski, ze obejmie zdecydowana większość spółek notowanych na głównym parkiecie Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie. Analitycy prognozują, ze wyższy CIT obniży wyceny spółek na GPW – o skali efektu zdecyduje to, jak duży jest udział podatku CIT w całkowitym obciążeniu konkretnej spółki i na ile możliwa jest jego optymalizacja przez zmiany struktury kosztów czy finansowania.

Jak się przygotować?

Dla firm potencjalnie objętych nową stawką CIT najważniejsze działania przygotowawcze powinny objąć m.in.:

• Weryfikacje czy przychody za 2026 r. przekroczą próg 50 mln euro i ocenę, czy bliskie jest przekroczenie i jaka jest skala ekspozycji na wyższy CIT.
• Analizę opłacalności pozostania w podatkowej grupie kapitałowej lub jej rozwiązania przed 1 stycznia 2027 r.
• Przegląd modeli cenowych w transakcjach wewnątrzgrupowych – wyższy CIT może zmienić optymalne ustawienie cen transferowych wewnątrz grupy.
• Analizę wpływu nowych zasad minimalnego CIT na sytuację podatkowa podmiotów o niskiej rentowności lub wykazujących stratę.

Projekt ustawy jest na etapie konsultacji. Warto śledzić jego postęp i – w razie potrzeby – aktywnie wziąć udział w konsultacjach publicznych lub złożyć uwagi za pośrednictwem organizacji branżowych.

Etykiety CIT, grupy kapitałowe, podwyżka CIT