Godziny nadliczbowe a godziny ponadwymiarowe

14 kwietnia, 2021

Jaka jest norma czasu pracy?

Kodeks Pracy narzuca na pracodawcę i pracownika pewne normy czasu pracy. Zgodnie z art. 129 § 1 pracownik nie powinien wykonywać swojej pracy w czasie dłuższym niż 8 godzin dziennie i średnio 40 godzin tygodniowo w przeciętnie 5-dniowym tygodniu pracy w przyjętym okresie rozliczeniowym. Oczywiście Kodeks Pracy przewiduje pewne odstępstwa do tych zasad w kolejnych artykułach ustawy.

Godziny nadliczbowe – kiedy powstają?

Jeśli zatem w podstawowym systemie czasu pracy, który został powyżej zdefiniowany, pracownik świadczy pracę powyżej 8 godzin, wówczas wykonuje on pracę w godzinach nadliczbowych. Za nadgodziny nadliczbowe należy mu się dodatkowe wynagrodzenie wraz z dodatkiem 50% lub 100% (o ile czas ten nie zostanie przez niego odebrany w okresie rozliczeniowym).

Godziny ponadwymiarowe – czym są?

Z godzinami ponadwymiarowymi mamy natomiast do czynienia w przypadku pracowników wykonujących pracę w niepełnym wymiarze czasu pracy, czyli np. 5/8. Przyjmijmy, że pracownik świadczy pracę 5 dni w tygodniu po 5 godzin dziennie. Jeśli danego dnia przepracuje np. 7 godzin, wówczas wypracuje swoją normę 5 godzin oraz 2 godziny ponadwymiarowe. Za te 2 godziny należy mu się tylko normalne wynagrodzenie, tj. bez dodatku za pracę w godzinach nadliczbowych. Dopiero gdyby przepracował 9 godzin tego dnia, to za przepracowaną 9tą godzinę otrzymałby wynagrodzenie powiększone o dodatek (50% lub 100%).

Stąd godzinami ponadwymiarowymi nazywamy czas przepracowany powyżej ustalonej w umowie normy czasu pracy a poniżej normy ustalonej w art. 129 § 1 KP.

Limit czasu pracy w umowie

Strony powinny zawrzeć w umowie zapis, w którym ustalą limit czasu pracy. Po jego przekroczeniu pracownik będzie uprawniony do otrzymania, oprócz normalnego wynagrodzenia, dodatku za pracę w godzinach nadliczbowych. Może się wówczas zdarzyć, że przepracowanie przez pracownika – z naszego powyższego przykładu – szóstej godziny, będzie skutkowało wypłaceniem tego dodatku. Jeśli taki zapis w umowie się nie znajdzie, wówczas dodatek będzie wypłacany zawsze dopiero po przekroczeniu podstawowej normy czasu pracy, czyli 8 godzin.

Najczęściej zadawane pytania

W internecie wątpliwości wzbudzają pewne kwestie związanie z godzinami nadliczbowymi i ponadwymiarowymi. Poniżej wspominamy o kilku z nich.

* Odpowiedzi dotyczą kwoty wypłaconego wynagrodzenia za godziny nadliczbowe/ponadwymiarowe, a nie stricte samych godzin!

Autor: Róża Śleszyńska