Due diligence – rodzaje i zakres

27 czerwca, 2022

Due diligence jest jedną z metod, która pozwala w bardzo dokładny sposób przebadać dane przedsiębiorstwo. Po polsku te pojęcie jest bardziej znane i tłumaczone jako należyta staranność.  Do użytkowanie termin został wykorzystywany w 1933 roku za sprawą przyjęcia Securities Act. Na terenach Polski due diligence jest często zastępowane słowami „audyt” lub „badanie kondycji przedsiębiorstwa”.

Dlaczego warto stosować due diligence?

Due diligence jest bardzo korzystnym rozwiązaniem dla inwestorów, gdyż dzięki tej rozbudowanej metodzie osoby chcące zainwestować w przedsiębiorstwo mają całkowity obraz o firmie. Obraz między innymi prezentujący kwestie finansowe, prawne, podatkowe, technologiczne czy handlowe. Informacje o firmie bazują na danych historycznych. Inwestorzy otrzymują odpowiedź na pytanie, czy warto zaryzykować i zawrzeć współpracę z tym przedsiębiorstwem – jeszcze przed negocjacjami.

Due diligence ma także kluczowe znaczenie dla potencjonalnego sprzedającego, ponieważ dzięki badaniu chroni się on przed odpowiedzialnością za wady przedmiotu transakcji.

Rodzaje due diligence

Prawne due diligence

Prawne due diligence istnieje po to, aby rozwiewać wszelkie wątpliwości związane z kwestiami prawnymi w danym przedsiębiorstwie. Ten rodzaj metody ma na celu oszacowanie ustaleń dotyczących spraw pracowniczych, procesów sądowych, odszkodowań, ryzyka wyceny, własności intelektualnej itd. Jest to podstawą lub początkiem do dalszego opracowania innych rodzajów due diligence, m.in. analizy finansowej, analizy strukturalnej, analizy operacyjnej itd. Analizie prawnej poddawane są wszystkie dokumenty,  które maja charakter prawny, na przykład: roszczenia, akty własności, postanowienia sądowe etc. Dzięki tym analizom potencjalny inwestor ma obraz natury prawnej przedsiębiorstwa i w tym przypadku jest w stanie ocenić poziom przedsiębiorstwa, ewentualny dalszy kierunek firmy, a także również wskazać następujące dokumenty potrzebne dla kolejnej analizy.

Finansowe due diligence

Ten rodzaj due diligence jest kluczowym, gdyż pokazuje kondycję finansową przedsiębiorstwa.  Analizie poddawane są sprawozdania finansowe, przepływ pieniężny oraz wpływające na to czynniki. Daje to możliwość wykrycia zagrożeń albo ewentualnych nieprawidłowości. Finansowe due diligence zabezpiecza inwestora przed poniesieniem przez niego ewentualnych negatywnych zobowiązań. Ogólnie finansowe due diligence przeprowadzane jest po podpisaniu listu intencyjnego, gdyż już na tym etapie grono kupujących jest mniejsze, a dane przedsiębiorstwa są ograniczone dla podmiotów zewnętrznych.

Podatkowe due diligence

Ten rodzaj due dilgence prezentuje strukturę podatkową przedsiębiorstwa, a także identyfikuje jej zobowiązania podatkowe. W tym przypadku analiza podatkowa polega na przeanalizowaniu,  w jaki sposób i pod jakim względem przedsiębiorstwo jest traktowane przez sądy, urzędy skarbowe i inne instytucje. Wynikiem danej analizy jest weryfikacja decyzji podatkowych,  które są podejmowane przez organy skarbowe w poprzednich okresach, a które mają wpływ na dalszy rozwój przedsiębiorstwa. Także dzięki analizie, jest możliwe opracowanie odpowiedniej struktury podatkowej oraz wycena pozycji działalności zgodnie z obowiązującymi przepisami prawnymi. Co więcej, po wypełnieniu analizy podatkowej można zobaczyć i zweryfikować zgodność deklarowanych przychodów oraz kosztów firmy z wartościami wynikającymi z ewidencji księgowej. Warto pamiętać, że wynik podatkowej oceny due diligence jest kluczowym i jednym z najważniejszych, gdyż ma wpływ na wycenę. Bardzo ważna jest dokładna analiza podatkowa przedsiębiorstwa, które działa na rynku międzynarodowym.

Biznesowe due diligence

Biznesowe due diligence polega na przeanalizowaniu pozycji spółki na rynku, strategii konkurencji, wielkości rynku, na którym przedsiębiorstwo prowadzi działalność, opinii klientów etc. Innymi słowy, badaniu podlega całe otoczenie gospodarcze, w którym dana jednostka działa.

Due diligence vendor

Ten rodzaj due diligence zazwyczaj jest przeprowadzany wewnętrznie. Na tym szczeblu przedsiębiorstwo może ocenić swoje słabe i mocne strony, szanse oraz zagrożenia. Również na tym etapie spółka może przygotować się do negocjacji.

Zakres analizy due diligence

Kto przeprowadza due diligence?

To, kto przeprowadza due diligence, zależy od rodzaju transakcji. Mogą być to eksperci techniczni, doradcy podatkowi, doradcy finansowi, specjaliści IT, konsultanci etc. 

Zamawiającym due diligence jest inwestor, chcący zainwestować w interesujące go przedsiębiorstwo.

Jak długo trwa due diligence?

Due diligence  może potrwać od kilku dni do kilku miesięcy, w zależności od wielkości przedsiębiorstwa. Wpływ na czasochłonność ma również liczba zaangażowanych specjalistów oraz pozyskiwanie zewnętrznych ekspertów. Brak przeszkód w drodze do pozyskiwania danych firmy, a więc nieblokowania informacji firmowych dla specjalistów i ekspertów znacznie oszczędza czas na przygotowanie raportu due diligence.

Kiedy warto rozważyć due diligence?

Due diligence warto rozważyć w przypadku:

1. Restrukturyzacji;
2. Połączenia spółek kapitałowych;
3. Sprzedaży spółki ( w całości albo jej części )
4. Wprowadzanie firmy na giełdę;
5. Pozyskiwanie przez firmę inwestorów
6. Sprzedaży akcji bądź udziałów
7. Określenia specyfiki funkcjonowania przedsiębiorstwa

Etykiety badanie kondycji przedsiębiorstwa, due diligence, kiedy warto rozważyć due diligence, rodzaje due diligence, Zakres analizy due diligence