Aby ograniczyć prawo do odliczenia VAT, organ musi udowodnić, że podatnik świadomie brał udział w karuzeli podatkowej

17 kwietnia, 2025

Sprawa dotyczyła podatnika, który nieświadomie uczestniczył w karuzeli VAT dotyczącej handlu elektroniką. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu wydał decyzję odnośnie podatku VAT, w której zakwestionował prawo podatnika do odliczenia podatku naliczonego. Określił nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do zwrotu.

Karuzela podatkowa a VAT

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej stwierdził, że podatnik świadomie brał udział w karuzeli podatkowej z udziałem znikających podatników i nie ma prawa do odliczenia VAT z uwagi na brak należytej staranności w weryfikacji kontrahentów. Organ II instancji uchylał decyzję organu I instancji dwukrotnie, ale finalnie zakwestionowane zostało prawo podatnika do odliczenia VAT. Organ podatkowy wskazał, że podatnik świadomie brał udział w karuzeli podatkowej, pełniąc rolę „brokera”.

Karuzela podatkowa i odpowiedzialność

Podatnik wniósł skargę na decyzję organu do sądu administracyjnego. WSA we Wrocławiu w wyroku z 19.06.2024 r., sygn. akt I SA/Wr 952/23 zauważył, że przestępstwo podatkowe jest popełniane przez samego podatnika, gdy ten jest świadomy lub powinien być świadomy, że nabywając towar, bierze udział w transakcji związanej z przestępstwem w zakresie VAT. W takich przypadkach podatnik powinien być uznany za uczestnika tego przestępstwa, niezależnie od tego, czy czerpie korzyści z dalszej odsprzedaży towarów lub korzystania z usług w ramach późniejszych transakcji opodatkowanych.

Brak obowiązku sprawdzania kontrahenta

Tylko jeżeli istnieją przesłanki, by podejrzewać nieprawidłowości lub naruszenie prawa, przedsiębiorca powinien zweryfikować informacje na temat kontrahenta. Jednak organ nie może wymagać, aby podatnik, odliczając podatek VAT, badał, czy wystawca faktury faktycznie dysponuje towarami będącymi przedmiotem transakcji i czy jest w stanie je dostarczyć. Nie jest też obowiązkiem podatnika sprawdzanie, czy sprzedawca wywiązuje się z obowiązku składania deklaracji oraz zapłaty VAT. Celem takich działań miałoby być upewnienie się, że podmioty działające na wcześniejszych etapach obrotu nie dopuszczają się nieprawidłowości lub przestępstw. Organ nie może również oczekiwać, że podatnik będzie posiadał dokumenty potwierdzające te okoliczności.

Karuzela podatkowa a rola fiskusa

Dodatkowo jak wskazał sąd, nie jest rolą organów podatkowych udzielanie podatnikom rad, jak powinna wyglądać prowadzona przez nich działalność gospodarcza. Stwierdzenie nieprawidłowości odnośnie do jednego podmiotu nie wystarczy, aby zakwestionować rozliczenie pozostałych uczestników obrotu.

Powyższy wyrok jest jednym z nielicznych pozytywnych dla podatników odnośnie spraw karuzelowych. Ma o tyle istotne znaczenie, że wyznacza granice działania organów podatkowych.

Etykiety karuzela podatkowa, vat