Nowe podejście do klauzuli rzeczywistego właściciela (BO) w podatku u źródła

8 sierpnia, 2025

Ministerstwo Finansów opublikowało wyjaśnienia dotyczące stosowania przepisów o podatku u źródła (WHT). Szczególną uwagę poświęcono klauzuli rzeczywistego właściciela (beneficial owner – BO). Dokument stanowi próbę uporządkowania dotychczasowych wątpliwości interpretacyjnych. Wskazuje praktyczne kryteria, które należy brać pod uwagę przy weryfikacji warunków zastosowania preferencyjnych stawek lub zwolnień z WHT.

Podatek u źródła: kim jest rzeczywisty właściciel?

Objaśnienia wskazują, że rzeczywisty właściciel to podmiot, który faktycznie otrzymuje płatność i ma nad nią kontrolę ekonomiczną. To znaczy, że nie działa jako pośrednik, agent lub podmiot przekazujący środki dalej. Ponadto musi prowadzić rzeczywistą działalność gospodarczą w miejscu siedziby. Co oznacza, że powinien posiadać zaplecze operacyjne, personel oraz ponosić odpowiedzialność i ryzyka związane z daną kategorią dochodów (np. odsetkami, dywidendami).

Weryfikacja BO dotyczy wyłącznie płatności biernych

Ministerstwo precyzuje, że obowiązek badania statusu rzeczywistego właściciela dotyczy wyłącznie wypłat z tytułu odsetek, należności licencyjnych, dywidend i innych dochodów z udziału w zyskach osób prawnych. Płatności za usługi niematerialne, które traktowane są jako zyski przedsiębiorstw, nie wymagają stosowania klauzuli BO przy korzystaniu z umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania.

Podejście look-through – kiedy dopuszczalne?

W określonych przypadkach dopuszczalne jest tzw. podejście look-through. Umożliwia to identyfikację rzeczywistego właściciela nie w osobie bezpośredniego odbiorcy płatności, ale w podmiocie nadrzędnym w strukturze grupowej. Taka możliwość wymaga jednak spełnienia ściśle określonych warunków oraz udokumentowania, że ostateczny beneficjent spełnia wszystkie przesłanki BO, mimo że płatność trafia do innego podmiotu pośredniego.

Konsekwencje dla płatnika a podatek u źródła

Przede wszystkim płatnicy powinni zweryfikować, czy dana wypłata należy do kategorii płatności biernych. Tylko wtedy konieczne będzie zbadanie statusu BO. Jeśli płatność dotyczy np. usług doradczych, marketingowych czy informatycznych – nie trzeba analizować, kto jest rzeczywistym właścicielem.

Przy weryfikacji BO należy uwzględniać czynniki faktyczne. Są to: struktura działalności odbiorcy, sposób wykorzystania środków, posiadanie biura, zatrudnionego personelu czy prowadzenie aktywności o rzeczywistym charakterze. Sam fakt istnienia spółki holdingowej lub przynależności do grupy kapitałowej nie przesądza o statusie BO. Wymagane jest wykazanie samodzielności ekonomicznej danego podmiotu.

Look-through i procedury podatku u źródła

W przypadkach, gdy rzeczywisty właściciel nie jest bezpośrednim odbiorcą płatności, płatnik może rozważyć zastosowanie podejścia look-through. Wymaga to jednak zachowania szczególnej staranności i odpowiedniej dokumentacji.

Wskazówki zawarte w objaśnieniach mogą stanowić podstawę dla płatników do opracowania wewnętrznych procedur oceny warunków stosowania preferencji WHT, z uwzględnieniem rodzaju transakcji, podmiotów zaangażowanych oraz ryzyk podatkowych.

Podsumowanie kluczowych zmian w WHT

• Nowe objaśnienia istotnie zawężają zakres przypadków, w których płatnik musi analizować status rzeczywistego właściciela – koncentrując się wyłącznie na płatnościach biernych.
• Podejście look-through może być stosowane, ale wymaga bardzo dobrej znajomości struktury grupy oraz udokumentowanego statusu odbiorcy końcowego.
• Weryfikacja BO oparta jest na faktach gospodarczych, nie wyłącznie na formie prawnej – liczy się realna działalność, nie tylko struktura formalna.
• Zastosowanie się do objaśnień może ograniczyć ryzyko błędów i zwiększyć bezpieczeństwo rozliczeń międzynarodowych. Nadal pozostaje jednak bardzo dużo obszarów, które mogą budzić i budzą wątpliwości interpretacyjne. 

Etykiety podatek u źródła, rzeczywisty właściciel, wht