Odliczenie VAT od wydatków samochodowych
8 maja, 2023
Kupując samochód lub korzystając z niego w ramach umowy najmu lub leasingu, często zadajemy sobie pytanie: „Czy przysługuje mi prawo do odliczenia VAT?”. Jeśli tak, to w jakim zakresie? Przyjrzyjmy się bliżej ustawie, która o tym rozprawia i zobaczmy, jakie są odstępstwa od zasad.
Kiedy można odliczyć VAT od wydatków samochodowych?
Generalna zasada wynikająca za art. 86 UoVAT jest taka, że podatnik ma prawo do odliczenia podatku naliczonego, jeśli nabywane towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. Jeżeli więc korzystamy z samochodu do świadczenia usług lub sprzedaży towarów podlegających opodatkowaniu VAT (bez względu na wysokość stawki VAT), to co do zasady przysługuje nam prawo do odliczenia VAT wykazanego na fakturach dokumentujących czy to zakup samochodu, zapłatę raty leasingowej czy nabycie paliwa. Jeśli z kolei świadczymy tylko i wyłącznie usługi zwolnione z VAT (np. usługi medyczne czy pośrednictwa finansowego), to prawa do odliczenia VAT od szerokorozumianych wydatków związanych z nabyciem czy korzystaniem z samochodu – nie mamy.
Reguła ogólna w obszarze odliczenia VAT od wydatków samochodowych
Wskazana powyżej zasada znajduje pewnego rodzaju ograniczenie w art. 86a UoVAT. Zgodnie z tym przepisem podatnikom przysługuje prawo do odliczenia jedynie 50% kwoty VAT wykazanego na fakturach związanych z nabyciem czy korzystaniem z samochodów. Przepis ten można określić jako regułę ogólną, w obszarze odliczenia VAT od wydatków samochodowych.
Jak to zwykle w przepisach podatkowych bywa, ustawa o VAT przewiduje wyjątki od tej reguły – dające prawo pełnego (100%) odliczenia VAT. Aby skorzystać z tego prawa, podatnik musi spełnić jeden z dwóch warunków:
- wykazać, że samochody wykorzystywane są tylko i wyłącznie do prowadzenia działalności gospodarczej lub
- samochód konstrukcyjnie przeznaczony jest do przewozu co najmniej 10 osób (łącznie z kierowcą) – co musi wynikać z dokumentów wydanych na podstawie przepisów o ruchu drogowym.
Drugi z warunków wydaje się być jasny – dotyczy konstrukcji samochodu. Dlatego skupimy się na pierwszym warunku i rozstrzygnięciu co należy rozumieć pod pojęciem „wykorzystywanie samochodu wyłącznie do prowadzonej działalności gospodarczej”.
Kiedy samochód uznany jest za wykorzystywany wyłącznie do prowadzonej działalności?
Zgodnie z UoVAT pojazdy samochodowe są uznawane za wykorzystywane wyłącznie do działalności gospodarczej jeżeli:
- sposób ich wykorzystywania przez podatnika, zwłaszcza określony w ustalonych przez niego zasadach ich używania, dodatkowo potwierdzony prowadzoną przez podatnika dla tych pojazdów ewidencją przebiegu pojazdu, wyklucza ich użycie do celów niezwiązanych z działalnością gospodarczą lub
- konstrukcja tych pojazdów wyklucza ich użycie do celów niezwiązanych z działalnością gospodarczą lub powoduje, że ich użycie do celów niezwiązanych z działalnością gospodarczą jest nieistotne.
Sposób wykorzystania auta przez podatnika
Jeśli chodzi o pierwszy (1) ze wskazanych warunków, to uznaje się, że jest on spełniony jeśli:
- prowadzona jest ewidencja przebiegu pojazdu – tzw. kilometrówka (zapisy przejechanych tras, odczyt licznika)
- obowiązuje regulamin użytkowania pojazdu w firmie, czyli określone są zasad używania samochodów w firmie np. kto jest uprawniony do korzystania z samochodów firmowych czy w jakim zakresie samochód jest wykorzystywany w firmie,
Dodatkowo, należy dokonać zgłoszenia takiego pojazdu przez formularz VAT-26 do urzędu skarbowego w terminie do 25. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym zostanie poniesiony pierwszy wydatek związany z samochodem, nie później jednak niż w dniu przesłania ewidencji JPK_V7.
Warto zaznaczyć, że podatnicy którzy odsprzedają pojazdy, zajmują się ich leasingiem czy udostępniają je na podstawie umowy najmu, mają prawo do pełnego odliczenia VAT. Bez konieczności prowadzenia ewidencji przebiegu pojazdu czy dokonywania zgłoszenia do urzędu skarbowego.
Konstrukcja samochodu a VAT
Jeśli chodzi o drugi (2) ze wskazanych warunków, to prawo do pełnego odliczenia VAT mają podatnicy, którzy nabyli lub korzystają z pewnych grup pojazdów, a są to:
- A. samochody, inne niż osobowe, mające jeden rząd siedzeń, który oddzielony jest od części przeznaczonej do przewozu ładunków ścianą lub trwałą przegrodą: klasyfikowane jako wielozadaniowy, van lub z otwartą częścią przeznaczoną do przewozu ładunków;
- B. samochody inne niż osobowe, które posiadają kabinę kierowcy z jednym rzędem siedzeń i nadwozie przeznaczone do przewozu ładunków jako konstrukcyjnie oddzielne elementy pojazdu;
- C. tzw. pojazdy specjalne, które spełniają również warunki zawarte w odrębnych przepisach, określone dla następujących przeznaczeń: agregat elektryczny/spawalniczy, do prac wiertniczych, koparka, koparko-spycharka, ładowarka, podnośnik do prac konserwacyjno-montażowych, żuraw samochodowy – jeżeli z dokumentów wydanych zgodnie z przepisami o ruchu drogowym wynika, że dany pojazd jest pojazdem specjalnym.
Ważne! Spełnienie wymagań technicznych przez samochody wskazane w pkt a i b. powyżej, musi zostać potwierdzone badaniem technicznym oraz odpowiednim zaświadczeniem, wydanym przez stację diagnostyczną, oraz dokonaniem odpowiedniej wzmianki w dowodzie rejestracyjnym.
Etykiety odliczenie vat od wydatków samochodowych, samochód do celów służbowych, vat
