Planowane zmiany w Kodeksie Pracy 2022

20 kwietnia, 2022

W 2022 r. ma zostać przyjęta ustawa o zmianie Kodeksu Pracy. Obecnie projekt opracowany przez Ministerstwo Pracy  i Polityki Społecznej jest na etapie konsultacji społecznych. Ustawa ma dostosować polskie przepisy do dwóch dyrektyw UE: sprawie przejrzystych i przewidywalnych warunków pracy w Unii Europejskiej oraz w sprawie równowagi między życiem zawodowym a prywatnym rodziców i opiekunów. Jakie zmiany nas czekają?

Informacja o warunkach zatrudnienia

Informacja o warunkach zatrudnienie, która jest przekazywana pracownikowi przy zawieraniu umowy o pracę ma zostać poszerzona o dodatkowe elementy tj. informację o szkoleniach, długość płatnego urlopu. Informacja taka będzie przekazywana również pracownikom oddelegowanym do pracy w innym kraju członkowskim UE lub państwie trzecim.

Umowa na okres próbny

Umowa na okres próbny ma być zawierana na okres współmierny do przewidywanego czasu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę na czas określony oraz do rodzaju wykonywanej na jej podstawie pracy.

Prawo do jednoczesnego zatrudnienia u innego pracodawcy

Uregulowany ma zostać zakaz konkurencji i tym samym ma zostać zapewnione prawo pracownika do jednoczesnego zatrudnienia u innego pracodawcy. Pracownik nie może być z tego powodu gorzej traktowany.

Wniosek o korzystniejszą formę zatrudnienia

Przepisy mają zapewnić pracownikowi możliwość złożenia u pracodawcy wniosku o korzystniejszą dla niego formę zatrudnienia. Pracownik miałby takie prawo po przepracowaniu u danego pracodawcy min. 6 miesięcy i możliwe byłoby do wykorzystania raz w danym roku kalendarzowym. Pracodawca zostanie zobowiązany do odpowiedzi na taki wniosek wraz z uzasadnieniem w terminie 1 miesiąca od dnia wpływu wniosku.

Prawo do nieodpłatnego szkolenia dla pracownika

Pracownikowi ma zostać zagwarantowane prawo do nieodpłatnego szkolenia w zakresie wymaganym do wykonywania pracy, do której został zatrudniony. Chodzi tu o szkolenia, do zapewnienia których pracodawcę obowiązują przepisy wewnątrzzakładowe. Czas przeznaczony na takie szkolenie ma być zaliczany do czasu pracy. Szkolenia te powinny w miarę możliwości odbywać się w godzinach pracy pracownika.

Urlop rodzicielski

Zmiana w tym zakresie ma na celu włączenie drugiego rodzica do procesu wychowywania dziecka. Dlatego też projektowane przepisy przewidują, że część urlopu rodzicielskiego w wymiarze 9 tygodni, będzie do wykorzystania przez drugiego rodzica. Jeśli urlop ten nie zostanie przez niego wykorzystany, przepadnie (brak możliwości przeniesienia tej części urlopu rodzicielskiego). Łączny wymiar urlopu rodzicielskiego będzie zatem wynosił 41 tygodni (przy urodzeniu jednego dziecka) lub 43 tygodnie (przy porodzie mnogim). Po zmianach urlop  rodzicielski ma przysługiwać matce dziecka niezależnie od tego czy w dniu porodu posiada status ubezpieczonej czy nie.

Projektowane przepisy mają zmienić również wysokość zasiłku macierzyńskiego za okres urlopu rodzicielskiego. Wynosiłaby ona 70% podstawy wymiaru zasiłku w sytuacji, gdy wniosek o urlop rodzicielski zostanie złożony w terminie późniejszym niż 21 dni od dnia porodu oraz 81,5% podstawy wymiaru zasiłku, gdy wniosek zostanie złożony w terminie 21 dni od dnia porodu. Zasiłek macierzyński za okres dodatkowej, nieprzenoszalnej części urlopu rodzicielskiego w wymiarze 9 tygodni będzie wynosił 70% podstawy wymiaru.

Urlop opiekuńczy – 5 dni

Nowością ma być wprowadzenie urlopu opiekuńczego w wymiarze 5 dni w roku kalendarzowym. Urlop taki ma przysługiwać pracownikowi, który będzie musiał zapewnić opiekę bliskiej osobie w rodzinie, np. dziecku, rodzicom, małżonkowi, która wymaga wsparcia z powodów poważnych względów medycznych. Za czas takiego urlopu pracownikowi nie będzie jednak przysługiwało wynagrodzenie.

Zwolnienie od pracy z powodu siły wyższej

Kolejną nowością w projekcie jest zwolnienie od pracy z powodu siły wyższej, przez co rozumie się pilne sprawy rodzinne wynikające z problemów zdrowotnych lub wypadku. Takie zwolnienie przysługiwałoby pracownikowi w wymiarze 2 dni lub 16 godzin w roku kalendarzowym. Wynagrodzenie za czas takiego zwolnienia byłoby obliczane wg zasad obowiązujących przy naliczaniu wynagrodzenia za urlop wypoczynkowy, ale w wysokości połowy takiego wynagrodzenia.

Elastyczna praca

Aby wesprzeć rodziców dzieci w wieku do 8 lat, projektodawcy wprowadzają możliwość skorzystania z bardziej elastycznych form pracy, takich jak telepraca, elastyczny rozkład czasu pracy, czy też praca na niepełny etat. Pracownik będzie mógł złożyć stosowny wniosek do pracodawcy. Odmowna decyzja będzie musiała być odpowiednio uzasadniona przez pracodawcę.

Zakaz zatrudnienia w porze nocnej, systemie przerywanego czasie pracy i delegowania

Kolejnym wsparciem dla rodziców ma być rozszerzenie zakazu zatrudniania w porze nocnej, systemie przerywanego czasu pracy oraz delegowania pracowników, którzy sprawują opiekę nad dziećmi w wieku do 8 lat (obecnie zakaz dotyczy rodziców dzieci w wieku do 4 lat). Taka praca będzie mogła być zlecona pracownikowi jedynie za jego zgodą.

Urlop ojcowski

Niekorzystną zmianą będzie natomiast skrócenie okresu, podczas którego ojciec dziecka może skorzystać z urlopu ojcowskiego. Obecnie możliwe jest to w terminie 24 miesięcy od dnia urodzenia dziecka, po nowelizacji okres ten ma wynosić 12 miesięcy.

Obowiązek uzasadniania wypowiedzenia umowy na czas określony

Obecnie obowiązujące przepisy przewidują, że wypowiedzenie umowy na czas określony nie wymaga uzasadnienia. Uzasadnienie takie jest wymagane jedynie w przypadku wypowiedzenia umowy na czas nieokreślony. Projektowane zmiany wprowadzają obowiązek uzasadnienia wypowiedzenia również umowy na czas określony.

Autorka: Róża Śleszyńska

Etykiety kodeks pracy 2022, urlop rodzicielski w 2022