Rewolucja w ryczałcie od 2027 r. – limit spada ośmiokrotnie, rozszerzona zostaje stawka 17% (cz. 3/3)

21 września, 2026

Trzecia, a zarazem w perspektywie liczby dotkniętych osób najbardziej rewolucyjna cześć pakietu podatkowego 2027 dotyczy ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych. Obecna propozycja zakłada ośmiokrotne obniżenie limitu przychodów uprawniającego do tej formy opodatkowania – z obecnych 2 mln euro do 250 tys. euro. Dodatkowo rozszerzony miałby być katalog usług do których zastosowanie miałaby stawka 17%.

Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych – stan obecny

Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych jest formą opodatkowania, w której podatek obliczany jest od przychodu – bez pomniejszania go o koszty uzyskania. Stawki ryczałtu są zróżnicowane i zależą od rodzaju działalności, wynosząc od 2% (np. sprzedaż produktów rolnych) przez 8,5% (m.in. usługi niematerialne, wynajem nieruchomości do limitu), 12% (IT), 15% (usługi doradcze) aż do 17% (wybrane usługi wykonywane w ramach wolnych zawodów). Ryczałt jest szczególnie popularny w branżach o wysokiej marżowości, jak m.in. informatyce, medycynie, doradztwie, etc.

Limit przychodów uprawniających do ryczałtu był wielokrotnie podwyższany. Historycznie limit wynosił 400 tys. PLN. W ramach Polskiego Ładu z 2022 r. został podniesiony aż do 2 mln euro (ok. 8,6 mln PLN według kursu z 2026 r.) – co było sygnałem, ze ryczałt jest formą opodatkowania również dla średnich biznesów. Teraz ustawodawca chce ten krok odwrócić.

Nowy limit 250 tys. euro

Zgodnie z projektem, prawo do opodatkowania ryczałtem od 2027 r. będą mieć wyłącznie podatnicy, których przychody w roku poprzedzającym (tj. w 2026 r.) nie przekroczyły równowartości 250 tys. euro. Podatnik, który w 2026 r. osiągnie przychody powyżej tej kwoty od 1 stycznia 2027 r. straci prawo do ryczałtu i będzie musiał wybrać inna formę opodatkowania: skalę podatkową albo liniowy PIT.

Skutki tej zmiany mogą być szczególnie dotkliwe dla:

• Specjalistów IT (programistów, architektów systemów, konsultantów), którzy rozliczają się na ryczałcie 12%. Wielu z nich osiąga przychody znacznie przekraczające 1 mln PLN rocznie.
• Lekarzy, lekarzy dentystów i innych specjalistów medycznych prowadzących prywatna działalność i rozliczających się stawką 14% ryczałtu.
• Prawników, doradców podatkowych i innych osób wykonujących wolny zawód korzystających z tej formy opodatkowania.

Stawka 17% – pułapka dla przekraczających 300 tys. euro

Projekt wprowadza dodatkowy, istotny mechanizm rozliczeń. Stawkę 17% mającą zastosowanie do nadwyżki przychodów powyżej 300 tys. euro osiągniętych w ciągu roku. Mechanizm ten zakładam, że podatnik rozlicza się ryczałtem według stawki właściwej dla świadczonych usług (np. 12% dla IT) do momentu, gdy jego sumaryczne przychody w danym roku nie przekroczą 300 tys. euro. Od tej chwili każda kolejna zarobiona złotówka – niezależnie od rodzaju usługi – jest opodatkowana stawka 17%

Progi 250 tys. i 300 tys. euro pełnią różne funkcje:

• 250 tys. euro – kryterium uprawniające do ryczałtu w następnym roku (sprawdzane na podstawie przychodów z roku poprzedniego);
• 300 tys. euro – próg bieżący w trakcie roku, po przekroczeniu którego zastosowanie znajdzie stawka 17%.

Jeśli zatem podatnik osiągnął w 2026 r. przychody poniżej 250 tys. euro (może rozliczać się ryczałtem w 2027 r.), ale w trakcie 2027 r. jego przychody przekroczą 300 tys. euro – od nadwyżki zapłaci podatek według stawki 17%, a od przychodu do 300 tys. euro – swoja normalna stawkę.

Jakie opcje maja ryczałtowcy, którzy stracą prawo do tej formy?

Podatnicy, którzy w 2026 r. przekroczą nowy limit 250 tys. euro, będą musieli dokonać wyboru nowej formy rozliczeń podatkowych. Ich podstawowe opcje to:

• Skala podatkowa (12%/24%/32% od 2027 r.): Korzyści: możliwość odliczenia wszystkich kosztów uzyskania przychodu, rozliczenia z małżonkiem, korzystania z licznych ulg i odliczeń. Wada: progresja podatkowa i potencjalnie wysoka stawka dla wysokich dochodów. Dla specjalistów o wysokich przychodach i niskich kosztach (np. konsultantów) dochód do opodatkowania będzie niewiele niższy od przychodu – więc efektywna stawka może być zbliżona do górnej stawki skali.
• Podatek liniowy (19%): Stałą stawka 19% od dochodu, bez możliwości rozliczenia z małżonkiem i większości ulg. Atrakcyjny dla podatników o wysokich dochodach, które mogłyby być opodatkowane wyższą stawką skali podatkowej. Składka zdrowotna dla podatników podatku liniowego jest odliczana od dochodu do ok. 14 000 PLN rocznie.
• Przekształcenie (np. w spółkę z o.o. lub komandytową): Przeniesienie działalności do spółki z o.o. pozwala korzystać z stawki CIT 9% (do 2 mln euro przychodu) lub 19% (standard). Następuje jednak zjawisko podwójnego opodatkowania przy wypłacie zysku (CIT + PIT od dywidendy. Możliwe jest zniwelowanie podwójnego opodatkowania z wykorzystaniem odliczenia komplementariusze w spółce komandytowej.

Perspektywa legislacyjna i ryzyka

Projekt jest na etapie konsultacji i nie ma jeszcze pewności, ze trafi do Sejmu i zostanie uchwalony w zapowiadanym kształcie. Historia polskiej legislacji podatkowej pokazuje, ze tak fundamentalne zmiany wywołują silny opór środowisk dotkniętych zmianami i w trakcie prac parlamentarnych często są modyfikowane lub łagodzone. Branża IT, medyczna i prawnicza już mobilizuje się do aktywnego uczestnictwa w konsultacjach.

Dla przedsiębiorców kluczowa jest jednak zasada: nawet jeśli nie jest pewne, że projekt przejdzie w obecnej postaci, planowanie na najgorszy wariant i przygotowanie struktury prawno-podatkowej z wyprzedzeniem jest bezpieczniejsza strategia niż oczekiwanie do ostatniej chwili. Przygotowanie do ewentualnej zmiany przepisów najczęściej można odwrócić, natomiast brak przygotowania na scenariusz nowych zasad może okazać się kosztowny.

Etykiety działalność gospodarcza, podatek, ryczałt